Emisje do powietrza w firmie – dlaczego dotyczą niemal każdego podmiotu
Emisja do powietrza to wprowadzanie gazów lub pyłów do atmosfery w wyniku działalności podmiotu. Wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu nie jest to problem wyłącznie dużych zakładów przemysłowych. Źródłem emisji są również kotłownie, procesy lakiernicze, spawalnicze, magazynowanie substancji lotnych, a także flota pojazdów spalinowych stanowiących majątek firmy. Zidentyfikowanie wszystkich takich źródeł to punkt wyjścia do prawidłowego zarządzania obowiązkami środowiskowymi.
Rodzaje źródeł emisji
Dla celów zarządzania i dokumentacji źródła emisji dzieli się zwykle na kilka kategorii:
- Źródła punktowe – emitery odprowadzające substancje w sposób zorganizowany, na przykład kominy kotłowni i instalacji technologicznych.
- Źródła powierzchniowe i niezorganizowane – emisje rozproszone, trudniejsze do ujęcia pomiarowego.
- Źródła mobilne – środki transportu należące do podmiotu, których emisje wynikają ze zużycia paliwa.
Prawidłowa klasyfikacja ma znaczenie praktyczne, ponieważ od niej zależy metoda ustalenia wielkości emisji oraz to, jakie obowiązki formalne – w tym ewentualne zgłoszenie lub pozwolenie – są z danym źródłem związane.
Jak monitorować wielkość emisji
Monitorowanie emisji można prowadzić kilkoma metodami, których wybór zależy od charakteru instalacji i wymogów formalnych. Najczęściej stosuje się metodę wskaźnikową, polegającą na przemnożeniu wielkości zużycia paliwa lub surowca przez odpowiedni wskaźnik emisji. Dla wybranych, większych instalacji stosuje się pomiary emisji, a w niektórych przypadkach bilanse masowe substancji.
Niezależnie od metody, fundamentem jest ciągła ewidencja danych eksploatacyjnych prowadzona przez cały rok – zużycia paliw, czasu pracy urządzeń, ilości zużytych surowców. Bez tych danych każda późniejsza próba oszacowania emisji obarczona jest dużym ryzykiem błędu. Te same wielkości są następnie wykorzystywane w sprawozdawczości oraz przy rozliczaniu opłat środowiskowych, dlatego warto zaplanować ich gromadzenie w sposób uporządkowany i jednolity.
Dokumentowanie emisji – co powinno znaleźć się w archiwum firmy
Rzetelna dokumentacja emisji to nie tylko wypełnione formularze, ale przede wszystkim materiał źródłowy pozwalający odtworzyć sposób obliczeń. W archiwum podmiotu powinny znaleźć się:
- wykaz zidentyfikowanych źródeł i instalacji wraz z ich charakterystyką,
- dane o zużyciu paliw i surowców za dany okres,
- przyjęte wskaźniki emisji lub wyniki pomiarów wraz z podstawą ich zastosowania,
- obliczenia wielkości emisji dla poszczególnych substancji.
Uporządkowana dokumentacja spełnia dwie funkcje. Po pierwsze, umożliwia spójne raportowanie tych samych danych we wszystkich systemach sprawozdawczych. Po drugie, w razie kontroli stanowi dowód, że firma świadomie zarządza swoim oddziaływaniem na powietrze, a nie sporządza sprawozdania w oderwaniu od rzeczywistości technicznej instalacji.
Emisje jako element szerszego systemu zgodności
Zarządzanie emisjami do powietrza nie powinno być traktowane jako pojedyncza czynność wykonywana raz w roku. Dane o emisjach zasilają raport do Krajowej bazy, rozliczenie opłat oraz w wielu przypadkach warunki wynikające z posiadanych pozwoleń. Traktowanie tych obszarów jako jednego, spójnego systemu pozwala nie tylko spełnić wymogi formalne, lecz również realnie kontrolować koszty i ryzyko środowiskowe w firmie.
